Bốn địa bàn, một không gian di sản phía bắc Việt Trì

Phường Vân Phú sau sáp nhập gồm những đâu? Phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ, gồm toàn bộ phường Vân Phú, xã Phượng Lâu, xã Hùng Lô và xã Kim Đức của thành phố Việt Trì cũ, hoạt động từ ngày 01/07/2025. La Thiên Vũ phụ trách địa danh tại Top Phú Thọ AZ. Mình giữ tên Hùng Lô và Kim Đức khi hỏi đường tới đình làng hoặc nơi sinh hoạt Hát Xoan.

Trả lời nhanh: phường Vân Phú hiện hành có diện tích 26,26 km² và dân số 37.450 người. Địa chỉ sau sắp xếp ghi phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ; tên thành phố Việt Trì chỉ còn dùng để nhận biết địa bàn cũ.

Đơn vị hiện hànhPhường Vân Phú
Hình thành từVân Phú, Phượng Lâu, Hùng Lô, Kim Đức
Trung tâm hành chínhKhu 3

Bốn mảnh ghép của phường Vân Phú mới

Khoản 135 Nghị quyết 1676/NQ-UBTVQH15 quy định nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của phường Vân Phú cùng các xã Phượng Lâu, Hùng Lô và Kim Đức để thành lập phường Vân Phú. Cả bốn đơn vị đều thuộc thành phố Việt Trì trước khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành. Căn cứ: Điều 1, khoản 135 của Nghị quyết 1676/NQ-UBTVQH15.

Vân Phú và Phượng Lâu

Tạo lớp phố, khu dân cư, dịch vụ và các tuyến giao thông kết nối với phần đô thị Việt Trì cũ.

Hùng Lô và Kim Đức

Giữ lớp làng cổ, di tích thờ Hùng Vương, các phường Xoan gốc, làng nghề và không gian ven sông Lô.

Mình thấy cách nhớ bốn lớp tên cũ đặc biệt hữu ích ở Vân Phú. Địa chỉ cùng ghi một phường nhưng đường vào khu Phượng Lâu, làng cổ Hùng Lô và Miếu Lãi Lèn ở phần Kim Đức cũ có hình thái rất khác nhau. Khi tìm nhà, giao hàng hoặc hẹn gặp, bạn nên thêm tổ dân phố, khu dân cư và mốc gần nhất.

Phường Vân Phú. Các đơn vị trước sắp xếp. Phường Vân Phú. Xã Phượng Lâu. Xã Hùng Lô. Xã Kim Đức.
Các đơn vị trước sắp xếp.

Làm thủ tục tại Khu 3

Danh sách điểm tiếp nhận thủ tục hành chính của tỉnh ghi Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Vân Phú tại Khu 3, phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ. Danh sách địa chỉ điểm tiếp nhận của BHXH.

Nếu giấy tờ cũ ghi xã Hùng Lô, Kim Đức hoặc Phượng Lâu, bạn nên giữ nguyên địa danh trên bản gốc và mang đủ số thửa, tờ bản đồ khi làm việc liên quan đất đai. Cán bộ cần lớp tên cũ để truy xuất hồ sơ. Việc đổi đơn vị hành chính không tự làm mất giá trị của giấy tờ đã cấp đúng thẩm quyền.

Giao thông đi qua cả lớp phố và làng

Các nguồn hiện hành nhắc đến Quốc lộ 2, tức đường Hùng Vương, cùng các đường Nguyễn Tất Thành, Trường Chinh và tuyến đê Âu Cơ. Đây là những mốc thuận tiện để định hướng. Phần bên trong Hùng Lô, Kim Đức và Phượng Lâu vẫn có nhiều đường dân cư nhỏ hơn, gắn với cấu trúc làng lâu đời.

Tháng 9/2026, lực lượng chức năng tiếp tục xử lý lấn chiếm trên Quốc lộ 2 và đê Âu Cơ. Người đi xe máy cần chú ý tại cửa hàng sát đường, lối rẽ vào khu dân cư và nút Nguyễn Tất Thành giao Trường Chinh. Mình khuyên người mới chuyển tới nên chạy thử tuyến vào giờ cao điểm, bởi khoảng cách trên bản đồ chưa phản ánh hết mật độ xe và độ rộng đường nhánh.

Tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng được địa phương nhắc như một dự án đi qua địa bàn. Đây là hạ tầng tương lai, không nên hiểu là tuyến đường sắt mới đã khai thác. Các dự án nhà ở Kim Đức, Phượng Lâu và đường nối Nguyễn Tất Thành với đê Âu Cơ cũng cần theo dõi tiến độ thực tế trước khi dùng làm mốc giao dịch.

Phường Vân Phú. Tra cứu địa chỉ trước và sau sắp xếp. Thành phố Việt Trì cũ. Phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ. Giữ tên Hùng Lô, Kim Đức khi hỏi đường.
Tra cứu địa chỉ trước và sau sắp xếp.

Đình Hùng Lô giữ phần hồn của làng cổ

Ảnh minh họa: Không gian kiến trúc Đình Hùng Lô tại phường Vân Phú
Đình Hùng Lô là điểm nhấn rõ nhất trong lớp làng cổ của phường (ảnh minh họa).

Hùng Lô nằm bên sông Lô, lưu giữ đình, miếu, nhà cổ, Hát Xoan và lễ hội truyền thống. Báo Phú Thọ cho biết khu làng còn khoảng 50 ngôi nhà gỗ trên 100 năm tuổi. Lễ hội truyền thống Đình Hùng Lô được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2022.

Đình Hùng Lô gây ấn tượng bởi mái ngói thấp rộng, kết cấu gỗ, sân lát và cây cổ thụ. Đây cũng là không gian trình diễn Hát Xoan, rước kiệu và các hoạt động gắn với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Sản phẩm du lịch cộng đồng Hùng Lô được công nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh từ năm 2022.

Với người đến lần đầu, mình nghĩ giá trị của Hùng Lô nằm ở một cụm trải nghiệm liền mạch hơn là một điểm chụp ảnh đơn lẻ: đình, nhà cổ, câu chuyện làng, nghề làm mì, bánh chưng, bánh giầy và tiếng Xoan. Tuy nhiên, lịch biểu diễn hoặc hoạt động trải nghiệm thay đổi theo đoàn và sự kiện, vì vậy nên liên hệ trước thay vì mặc định ngày nào cũng có chương trình.

Miếu Lãi Lèn và câu hát thờ Vua

Ảnh minh họa: Sinh hoạt Hát Xoan trong không gian di sản tại phường Vân Phú
Hát Xoan vẫn được trao truyền trong các không gian văn hóa gốc của Vân Phú (ảnh minh họa).

Miếu Lãi Lèn hiện thuộc tổ dân phố Hội, phần Kim Đức cũ, được xem là nơi phát tích câu hát thờ Vua. Hát Xoan còn được gọi là hát cửa đình hoặc Khúc môn đình, gắn chặt với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Đây là lý do Vân Phú có vị trí riêng trong bản đồ di sản của vùng Đất Tổ.

Phường hiện hội tụ nhiều không gian Xoan gốc như Miếu Lãi Lèn, đình An Thái, đình Thét, đình Kim Đái và đình Hùng Lô. Nguồn của tỉnh cập nhật tháng 9/2026 ghi toàn phường có 5 di tích cấp quốc gia, 7 di tích cấp tỉnh và 7 lễ hội truyền thống tổ chức hằng năm tại các khu dân cư, đình, đền, miếu.

Nếu muốn nghe Xoan đúng không gian truyền thống, dịp Giỗ Tổ Hùng Vương thường có chương trình tại các đình, miếu. Lịch từng năm do địa phương công bố. Mình không dùng lịch lễ hội để suy ra giờ mở cửa hay suất diễn thường ngày, bởi đây là thực hành di sản cộng đồng chứ không phải sân khấu cố định.

Trường học vẫn giữ tên bốn địa bàn cũ

Danh mục đơn vị sự nghiệp công lập năm 2025 liệt kê bốn trường THCS: Vân Phú – Manduk, Phượng Lâu, Kim Đức và Hùng Lô. Bậc tiểu học cũng có bốn trường mang các tên Vân Phú, Phượng Lâu, Kim Đức và Hùng Lô. Những tên trường này giúp phụ huynh nhận nhanh vùng dân cư tương ứng trong phường mới.

Việc các trường cùng thuộc một phường không có nghĩa trẻ có thể đăng ký bất kỳ điểm nào. Phụ huynh cần xem thông báo tuyển sinh từng năm, địa bàn phân tuyến và điểm trường. Với gia đình thuê nhà, nên kiểm tra lối đi thực tế, vì đường vào một số khu làng nhỏ hơn nhiều so với các trục Nguyễn Tất Thành hoặc Hùng Vương.

Đời sống có cả dịch vụ đô thị và sinh kế làng nghề

Phần Vân Phú cũ có mật độ cửa hàng, cơ quan và dịch vụ rõ hơn. Hùng Lô, Kim Đức, Phượng Lâu bổ sung nông nghiệp ven đô, làng nghề, sản xuất thực phẩm và du lịch cộng đồng. Mì gạo Hùng Lô là sản phẩm tiêu biểu cho hướng giữ nghề đồng thời chuẩn hóa sản xuất.

Sự đa dạng ấy tạo cơ hội nhưng cũng khiến việc chọn nơi ở cần khảo sát kỹ. Người cần đi làm mỗi ngày nên ưu tiên khoảng cách đến trục chính. Gia đình coi trọng không gian yên hơn có thể xem khu làng, nhưng cần kiểm tra đường xe vào, thoát nước và khoảng cách tới trường, chợ. Tên phường mới chỉ là lớp hành chính, còn nhịp sống vẫn mang dấu vết từng địa bàn cũ.

Câu hỏi thường gặp

Phường Vân Phú mới gồm những đâu?

Gồm toàn bộ phường Vân Phú và các xã Phượng Lâu, Hùng Lô, Kim Đức của thành phố Việt Trì cũ.

Phường có diện tích và dân số bao nhiêu?

Diện tích 26,26 km², dân số 37.450 người theo thống kê 148 xã, phường hiện hành của tỉnh.

Trung tâm hành chính công ở đâu?

Địa chỉ được công bố là Khu 3, phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ.

Làng cổ Hùng Lô nay thuộc đâu?

Toàn bộ xã Hùng Lô cũ hiện thuộc phường Vân Phú.

Miếu Lãi Lèn hiện thuộc địa chỉ nào?

Miếu thuộc tổ dân phố Hội, phường Vân Phú, tỉnh Phú Thọ, trên địa bàn Kim Đức cũ.

Nhớ bốn tên cũ để đọc đúng Vân Phú hôm nay

Vân Phú hiện hành không chỉ là phần phường cũ. Vân Phú, Phượng Lâu, Hùng Lô và Kim Đức tạo nên một địa bàn có cả trục phố, đường làng, trường học, làng nghề cùng các không gian Xoan gốc. Chính bốn tên này giúp bạn định vị nhanh hơn bất kỳ mô tả chung nào.

Giữ tên Hùng Lô, Kim Đức khi hỏi đường. Đó là mốc mình ưu tiên khi tra địa chỉ cùng bạn đọc Top Phú Thọ AZ.

TV

La Thiên Vũ phụ trách nội dung vùng Phú Thọ cũ tại Top Phú Thọ AZ, kể địa danh qua địa chỉ hành chính, đường đi và những lớp văn hóa còn hiện diện trong đời sống.

Nguồn đối chiếu