Ba xã cũ bên vùng di sản Đền Hùng

Xã Hy Cương sau sáp nhập thuộc tỉnh Phú Thọ và gồm toàn bộ xã Thanh Đình, xã Chu Hóa và xã Hy Cương của thành phố Việt Trì cũ, hoạt động từ ngày 01/07/2025. Ở Top Phú Thọ AZ, La Thiên Vũ phụ trách tra cứu địa danh. Mình hỏi rõ tên khu dân cư trước khi chọn đường vào, vì đường đến Đền Hùng chỉ dẫn tới một phần của xã.

Trả lời nhanh: xã Hy Cương hiện hành có diện tích 23,95 km², dân số trên 22.693 người. Trung tâm Phục vụ hành chính công xã được công bố tại Khu 6, xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ.

Đơn vị hiện hànhXã Hy Cương
Hình thành từHy Cương, Chu Hóa, Thanh Đình
Hoạt độngTừ 01/07/2025

Ba địa bàn cũ hợp thành xã Hy Cương mới

Khoản 1 Nghị quyết 1676/NQ-UBTVQH15 quy định nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của ba xã Thanh Đình, Chu Hóa và Hy Cương để thành lập xã Hy Cương. Đây là ba xã thuộc thành phố Việt Trì trước khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành. Căn cứ: Điều 1, khoản 1 của Nghị quyết 1676/NQ-UBTVQH15.

Hy Cương cũ

Là địa bàn gắn trực tiếp với Khu di tích lịch sử Đền Hùng và các hoạt động phục vụ người dân, du khách quanh vùng di sản.

Chu Hóa và Thanh Đình cũ

Bổ sung không gian dân cư, trường học, sản xuất nông nghiệp, làng nghề và các tuyến kết nối về Việt Trì.

Vì địa bàn mới có ba lớp không gian, địa chỉ chỉ ghi “xã Hy Cương” vẫn chưa đủ để hình dung vị trí. Khi tìm đường hoặc gửi hàng, bạn nên thêm tên khu dân cư, thôn, cơ quan hay trường học. Tên Chu Hóa và Thanh Đình tiếp tục có ích trong tra cứu hồ sơ cũ, xác định điểm trường và hỏi đường tại chỗ.

Xã Hy Cương. Các đơn vị trước sắp xếp. Xã Thanh Đình. Xã Chu Hóa. Xã Hy Cương.
Các đơn vị trước sắp xếp.

Làm thủ tục tại Khu 6

Danh sách điểm tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính của tỉnh ghi Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Hy Cương tại Khu 6. Người dân có thể lấy đây làm mốc khi cần giải quyết hộ tịch, chứng thực hoặc hỏi về thủ tục đất đai sau sắp xếp. Danh sách địa chỉ điểm tiếp nhận của BHXH.

Với hồ sơ lập trước tháng 7/2025, giấy tờ có thể vẫn mang tên xã Hy Cương, Chu Hóa hoặc Thanh Đình và thành phố Việt Trì. Khi đi làm thủ tục, mình khuyên giữ nguyên bản gốc, mang thêm giấy tờ thể hiện số thửa, tờ bản đồ hoặc tên khu cũ. Việc thay đổi tên đơn vị hành chính không có nghĩa các địa danh cũ mất giá trị tra cứu.

Đường đi có trục đô thị và đường qua khu dân cư

Địa bàn có các tuyến Nguyễn Tất Thành kéo dài, Tôn Đức Thắng, tỉnh lộ 325 và đường kết nối KCN Thụy Vân. Các trục này giúp người dân đi về trung tâm Việt Trì, khu công nghiệp và những xã lân cận, đồng thời tạo ra các dải dân cư, cửa hàng và dịch vụ ven đường.

Phần đường qua Chu Hóa và Thanh Đình cũ có nhiều lối rẽ vào khu dân cư. Người lần đầu tới nên xác nhận thêm tên khu thay vì dựa hoàn toàn vào tên xã trên bản đồ. Vào dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, lưu lượng quanh khu vực Đền Hùng có thể thay đổi mạnh; nên theo biển phân luồng và thông báo giao thông tại thời điểm di chuyển.

Xã Hy Cương. Tra cứu địa chỉ trước và sau sắp xếp. Thành phố Việt Trì cũ. Xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ. Đền Hùng nằm trong địa bàn Hy Cương.
Tra cứu địa chỉ trước và sau sắp xếp.

Đền Hùng là mốc lớn, nhưng Hy Cương còn rộng hơn vùng di tích

Đền Hùng là địa danh nổi bật nhất khi nhắc tới Hy Cương. Khu di tích nằm trên núi Nghĩa Lĩnh, gắn với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và ngày Giỗ Tổ mùng 10 tháng Ba âm lịch. Đây là mốc định vị dễ nhận biết, đồng thời tạo nhịp dịch vụ và giao thông riêng cho khu vực.

Tuy vậy, xã mới không chỉ là một điểm tham quan. Phần Chu Hóa và Thanh Đình cũ có trường học, khu dân cư, vùng sản xuất và đời sống làng xã diễn ra quanh năm. Nếu tìm hiểu để ở, học hoặc làm việc, bạn nên xem khoảng cách thực tế từ nơi cần đến với từng trục đường, thay vì mặc định mọi địa chỉ trong xã đều ở sát cổng Đền Hùng.

Hệ thống trường học vẫn giữ ba nhóm tên địa bàn

Ảnh minh họa: Học sinh tại một trường học trên địa bàn xã Hy Cương
Tên trường giúp phụ huynh nhận ra phạm vi của ba xã cũ (ảnh minh họa).

Danh mục đơn vị sự nghiệp công lập năm 2025 ghi các trường THCS Chu Hóa, Hy Cương và Thanh Đình; các trường tiểu học Chu Hóa, Hy Cương và Thanh Đình; cùng các trường mầm non mang ba nhóm tên này. Một nguồn cập nhật của Báo Phú Thọ cho biết toàn địa bàn có 11 cơ sở giáo dục, gồm 5 trường mầm non, 3 trường tiểu học và 3 trường THCS, phục vụ 4.071 học sinh tại thời điểm công bố.

Phụ huynh nên kiểm tra thông báo tuyển sinh của từng năm để biết đúng tuyến, điểm trường và chỉ tiêu. Việc ba xã hợp nhất không tự động biến toàn địa bàn thành một tuyến tuyển sinh duy nhất. Tên trường cũ cũng là chỉ dẫn thực tế tốt hơn khi cần ước lượng quãng đường đưa đón.

Làng đào Nhà Nít tạo một mùa sinh kế riêng

Ảnh minh họa: Người dân chăm sóc đào cảnh tại làng Nhà Nít xã Hy Cương
Đào cảnh Nhà Nít tạo nhịp lao động rõ nhất vào những tháng giáp Tết (ảnh minh họa).

Nhà Nít là làng trồng đào lâu năm nằm trong xã Hy Cương hiện hành. Theo VTV, làng có 128 hộ trồng đào trên khoảng 7,5 ha. Những vườn đào chậu, cây được uốn thế và công việc tuốt lá, chăm nụ tạo nên một cảnh quan khác với vùng di tích ở phía Nghĩa Lĩnh.

Đây là sinh kế theo mùa nên tình trạng vườn, thời điểm hoa nở và khả năng đón khách có thể thay đổi từng năm. Nếu muốn mua cây hoặc vào vườn chụp ảnh, bạn nên liên hệ trực tiếp nhà vườn trước khi đi, tôn trọng lối sản xuất và không tự ý bước vào khu chăm cây.

Văn hóa làng vẫn hiện diện bên cạnh không gian di sản

Thanh Đình cũ còn gắn với lễ hội rước ông Khiu, bà Khiu của làng Gia Ninh. Các điểm như đình Thanh Đình, đình Cổ Tích và Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh cho thấy ký ức địa phương không chỉ tập trung trên núi Nghĩa Lĩnh. Đây là những lớp văn hóa làng cần được hiểu đúng địa điểm và thời gian tổ chức.

Người đi tìm hiểu văn hóa nên phân biệt di tích mở cửa thường xuyên với lễ hội diễn ra theo lịch. Thông tin về ngày tổ chức, lộ trình rước và phạm vi đón khách cần được kiểm tra lại từ xã hoặc cơ quan văn hóa trước chuyến đi.

Câu hỏi thường gặp

Xã Hy Cương mới gồm những xã nào?

Gồm toàn bộ xã Hy Cương, xã Chu Hóa và xã Thanh Đình của thành phố Việt Trì cũ.

Xã Hy Cương thuộc huyện hay thành phố nào?

Từ ngày 01/07/2025, địa chỉ hiện hành ghi xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ, không ghi thành phố Việt Trì như địa chỉ cũ.

Trung tâm hành chính công xã ở đâu?

Địa chỉ được công bố là Khu 6, xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ.

Đền Hùng có thuộc xã Hy Cương không?

Có. Khu di tích lịch sử Đền Hùng nằm trên địa bàn xã Hy Cương hiện hành.

Làng đào Nhà Nít hiện thuộc đâu?

Làng đào Nhà Nít thuộc xã Hy Cương, tỉnh Phú Thọ.

Nhớ Hy Cương theo ba mốc dễ dùng

Để hình dung nhanh địa bàn, bạn có thể nhớ vùng Đền Hùng của Hy Cương cũ, dải dân cư và trường học Chu Hóa, cùng lớp làng xóm và sinh kế của Thanh Đình. Ba mảnh ghép này giải thích vì sao xã mới vừa có lượng khách lớn theo mùa lễ hội, vừa có nhịp học tập, sản xuất và sinh hoạt thường ngày.

Đền Hùng nằm trong địa bàn Hy Cương. Đó là mốc mình ưu tiên khi tra địa chỉ cùng bạn đọc Top Phú Thọ AZ.

TV

La Thiên Vũ phụ trách nội dung vùng Phú Thọ cũ tại Top Phú Thọ AZ, tập trung giải thích địa danh qua đường đi, trường học, văn hóa làng và nhịp sống dân cư.

Nguồn đối chiếu